მომავალი სასწავლო წლიდან საქართველოს საჯარო სკოლებში სასწავლო პროცესის მიმდინარეობისას მობილური ტელეფონების გამოყენება აიკრძალება. გადაწყვეტილება განათლების სფეროში მოქმედი ახალი რეგულაციის ფარგლებში მიიღეს და იგი მხოლოდ საჯარო სკოლებს შეეხება. ამ ეტაპზე უცნობია, ექნებათ თუ არა მოსწავლეებს სკოლაში მობილური ტელეფონების შეტანის უფლება ან დაწესდება თუ არა ცალკეული გამონაკლისები, თუმცა დადასტურებულია, რომ გაკვეთილების დროს მობილური მოწყობილობების გამოყენება სრულად შეიზღუდება, რაც განათლების პოლიტიკაში მნიშვნელოვან ცვლილებად ითვლება.
მოვლენების აღწერა – ფაქტობრივი აღწერა – ძირითადი გარემოებები – დადასტურებული ინფორმაცია
განათლების სფეროში დაგეგმილი ცვლილების მიხედვით, საჯარო სკოლებში სასწავლო პროცესის დროს მოსწავლეებს აღარ ექნებათ მობილური ტელეფონების გამოყენების შესაძლებლობა. რეგულაცია ძალაში შევა მომავალი სასწავლო წლიდან და შეეხება ზოგადსაგანმანათლებლო საჯარო დაწესებულებებს. არსებული ინფორმაციით, აკრძალვა უშუალოდ უკავშირდება გაკვეთილის მიმდინარეობას და არ ეხება ჯერ კიდევ საბოლოოდ განსაზღვრულ საკითხებს, როგორიცაა ტელეფონების სკოლაში შეტანის ნებართვა ან მათი შენახვის ფორმა სასწავლო დღის განმავლობაში.
ოფიციალური განმარტებების მიხედვით, გადაწყვეტილების მიღებისას გათვალისწინებული იყო ბოლო წლების განმავლობაში ჩატარებული კვლევების შედეგები, რომლებიც მიუთითებს, რომ მოსწავლეთა მნიშვნელოვანი ნაწილი გაკვეთილების დროს აქტიურად იყენებს მობილურ მოწყობილობებს, რაც უარყოფითად აისახება ყურადღებაზე, სწავლის ხარისხსა და აკადემიურ შედეგებზე. რეგულაციის მიზნად სახელდება სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება და ყურადღების მაქსიმალურად გადატანა საგაკვეთილო პროცესზე.
კონტექსტი და ფონი – ისტორიული, სოციალური, პოლიტიკური ან სამეცნიერო კონტექსტი – რატომ არის ეს ამბავი მნიშვნელოვანი ფართო აუდიტორიისთვის
მობილური ტელეფონების როლი თანამედროვე საგანმანათლებლო სივრცეში წლების განმავლობაში აქტიური დისკუსიის საგანია. ტექნოლოგიური განვითარება სკოლებში ციფრული რესურსების გამოყენებას უწყობს ხელს, თუმცა პარალელურად იზრდება შეშფოთება მოსწავლეთა ყურადღების დეფიციტთან, ციფრულ დამოკიდებულებასთან და სოციალური ურთიერთობების ცვლილებასთან დაკავშირებით. სხვადასხვა კვლევა მიუთითებს, რომ მუდმივი შეტყობინებები, სოციალური ქსელები და თამაშები სასწავლო პროცესის დროს ყურადღების გაფანტვას იწვევს და აფერხებს ინფორმაციის აღქმას.
სოციალურ კონტექსტში საკითხი უკავშირდება ბავშვებისა და მოზარდების ფსიქოსოციალურ განვითარებას. სპეციალისტების შეფასებით, სკოლა ერთ-ერთი მთავარი სივრცეა, სადაც ყალიბდება კონცენტრაციის, თანამშრომლობისა და პირისპირ კომუნიკაციის უნარები. მობილური ტელეფონების უკონტროლო გამოყენებამ შესაძლოა ამ უნარების განვითარებაზე უარყოფითი გავლენა მოახდინოს. სწორედ ამ ფონზე განიხილება ახალი რეგულაცია, როგორც მცდელობა, სკოლაში უფრო სტრუქტურირებული და ყურადღებაზე ორიენტირებული გარემოს შექმნისკენ.
დეტალები და ფაქტები – კონკრეტული მონაცემები, განცხადებები, ციტატები – რიცხვების ახსნა მარტივ ენაზე – ინფორმაციის გადამოწმებული წყაროები
კვლევების მიხედვით, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყანაში ჩატარდა, მოსწავლეთა 60–80 პროცენტი აღიარებს, რომ გაკვეთილის დროს მინიმუმ ერთხელ მაინც იყენებს მობილურ ტელეფონს არასასწავლო მიზნებისთვის [1]. ეს მაჩვენებელი განსაკუთრებით მაღალია ზედა კლასებში, სადაც მოსწავლეები უფრო დამოუკიდებლად იყენებენ ციფრულ მოწყობილობებს. აკადემიური კვლევები ასევე აჩვენებს, რომ ტელეფონების ხშირი გამოყენება უკავშირდება აკადემიური მოსწრების შემცირებას და დავალებების შესრულების გაძნელებას [2].
განათლების სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ აკრძალვის ეფექტიანობა დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, როგორ განხორციელდება რეგულაცია პრაქტიკაში. საერთაშორისო გამოცდილება მიუთითებს, რომ მხოლოდ აკრძალვა არ არის საკმარისი და აუცილებელია პარალელურად განმარტებითი მუშაობა მოსწავლეებთან, მშობლებთან და მასწავლებლებთან. ამ ეტაპზე საქართველოს განათლების სფეროში პასუხისმგებელი უწყებებისგან დეტალური ინსტრუქციები ჯერ არ გამოქვეყნებულა, თუმცა დადასტურებულია, რომ გადაწყვეტილება კვლევებზე დაყრდნობით მიიღეს.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა – როგორ განიხილება მსგავსი საკითხი სხვა ქვეყნებში ან რეგიონებში – ოფიციალური ორგანიზაციების, ინსტიტუტების ან მთავრობების პოზიციები
მსგავსი რეგულაციები უკვე მოქმედებს არაერთ ქვეყანაში. საფრანგეთში მობილური ტელეფონების გამოყენება სკოლებში შეზღუდულია დაწყებითი და საშუალო საფეხურისთვის, რაც მიზნად ისახავს ყურადღების გაუმჯობესებასა და კიბერბულინგის შემცირებას [3]. გაერთიანებულ სამეფოში სკოლების ნაწილი დამოუკიდებლად აწესებს აკრძალვას, ხოლო ზოგიერთი რეგიონი ერთიან პოლიტიკაზე მუშაობს. კვლევებმა აჩვენა, რომ აკრძალვის შემდგომ სკოლებში გაიზარდა მოსწავლეთა ჩართულობა საგაკვეთილო პროცესში და შემცირდა დისციპლინური პრობლემები [4].
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია და განათლების სფეროში მოქმედი საერთაშორისო ინსტიტუტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენება განათლებაში უნდა იყოს მიზანმიმართული და ასაკობრივად ადეკვატური. მათი რეკომენდაციებით, სასწავლო პროცესში ტექნოლოგია უნდა ემსახურებოდეს სწავლების ხარისხის გაუმჯობესებას და არა ყურადღების გაფანტვას [5].
საქართველოს კონტექსტი – რას ნიშნავს ეს ამბავი საქართველოსთვის – შესაძლო გავლენა საზოგადოებაზე, პოლიტიკაზე, ეკონომიკაზე ან გარემოზე
საქართველოს შემთხვევაში რეგულაცია განიხილება, როგორც პასუხი ბოლო წლებში მზარდ პრობლემაზე, რომელიც უკავშირდება მოსწავლეთა ყურადღების დეფიციტსა და სასწავლო პროცესის ეფექტიანობას. საჯარო სკოლებში სწავლობს მოსწავლეთა უმრავლესობა, რის გამოც ცვლილებას ფართო საზოგადოებრივი გავლენა ექნება. მოსალოდნელია, რომ აკრძალვა გავლენას მოახდენს სასკოლო დისციპლინაზე და საგაკვეთილო გარემოზე, თუმცა გარკვეულ კითხვებს ტოვებს პრაქტიკული განხორციელების საკითხები.
საზოგადოებრივ დისკუსიაში აქტიურად განიხილება, როგორ მოხდება ტელეფონების კონტროლი სკოლებში და რა მექანიზმები უზრუნველყოფს რეგულაციის დაცვას. ასევე ყურადღება ეთმობა იმას, თუ როგორ იქნება დაცული მოსწავლეთა უსაფრთხოება საგანგებო სიტუაციებში, როდესაც მობილური კავშირი შესაძლოა აუცილებელი გახდეს. ამ თემაზე დამატებითი განმარტებები მოსალოდნელია განათლების სფეროში პასუხისმგებელი უწყებებისგან და შესაბამისი ინფორმაციის გამოქვეყნება იგეგმება, მათ შორის ოფიციალურ საინფორმაციო პლატფორმებზე, როგორიცაა https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
საჯარო სკოლებში მობილური ტელეფონების გამოყენების აკრძალვა სასწავლო პროცესის დროს წარმოადგენს განათლების პოლიტიკაში მნიშვნელოვან ნაბიჯს, რომელიც ეფუძნება კვლევებით დადასტურებულ მონაცემებს და საერთაშორისო გამოცდილებას. გადაწყვეტილება მიზნად ისახავს ყურადღების კონცენტრაციის გაუმჯობესებასა და აკადემიური გარემოს გაძლიერებას, თუმცა მისი შედეგები დიდწილად დამოკიდებული იქნება განხორციელების დეტალებსა და თანმდევ განმარტებით პოლიტიკაზე. მომდევნო პერიოდში მოსალოდნელია დამატებითი რეგულაციებისა და განმარტებების გამოქვეყნება, რაც უფრო ნათელს გახდის, როგორ იმოქმედებს ცვლილება პრაქტიკაში და რა მიმართულებით განვითარდება სკოლებში ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენების პოლიტიკა.
წყაროები
- Organisation for Economic Co-operation and Development. Students, Computers and Learning: Making the Connection. Paris: OECD Publishing; 2015. Available from: https://www.oecd.org
- Beland LP, Murphy R. Ill Communication: Technology, Distraction & Student Performance. Labour Economics. 2016;41:61–76. Available from: https://www.sciencedirect.com
- Ministère de l’Éducation nationale. L’interdiction du téléphone portable à l’école. Paris; 2018. Available from: https://www.education.gouv.fr
- Department for Education. Mobile phones in schools: guidance. London; 2023. Available from: https://www.gov.uk
- World Health Organization. Guidelines on digital technology use in education and health. Geneva; 2022. Available from: https://www.who.int
