თბილისის საქალაქო სასამართლოში მიმდინარე პროცესზე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შესყიდვების დეპარტამენტის ყოფილმა უფროსმა ვლადიმერ ღუდუშაურმა განაცხადა, რომ მისი მოქმედებების შედეგად სახელმწიფო ბიუჯეტს ზიანი მიადგა და აღნიშნულ გარემოებას ნანობს. მისი თქმით, შესყიდვების პროცესში მოქმედებდა მინისტრის მითითებების საფუძველზე და მის დაქვემდებარებაში მყოფი თანამშრომლები მის დავალებებს ასრულებდნენ. საქმე ეხება თავდაცვის სამინისტროსთვის განკუთვნილი სამედიცინო ინვენტარის შესყიდვებს, რომელთა ღირებულებასთან დაკავშირებით გამოძიება სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენებას ასახელებს.
მოვლენების აღწერა
საქმის განხილვა სასამართლოში მიმდინარეობს იმ ბრალდებების ფარგლებში, რომლებიც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებულ შესყიდვებს უკავშირდება. პროცესზე ბრალდების მხარემ მოწმედ წარადგინა სამინისტროს შესყიდვების დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი ვლადიმერ ღუდუშაური.
მისი განმარტებით, შესყიდვების პროცესში ის მოქმედებდა იმ მითითებების საფუძველზე, რომლებიც თავდაცვის მინისტრისგან მიიღო. ღუდუშაურის თქმით, მინისტრმა მას დაუკავშირდა და უთხრა, რომ საჭირო იყო გარკვეული სამედიცინო ინვენტარის შეძენა საიდუმლო შესყიდვის გზით.
მისივე განცხადებით, მინისტრმა ასევე ჰკითხა, იცნობდა თუ არა ზურაბ ტუკვაძეს და აღნიშნა, რომ სწორედ მისი მითითებების მიხედვით უნდა განხორციელებულიყო შესაბამისი პროცესები. ამის შემდეგ ღუდუშაურმა საქმეში ჩართო გიორგი ხაინდრავა, რომელმაც, მისი თქმით, ურჩია, რომ მინისტრის მითითებების შესაბამისად ემოქმედა.
მისი თქმით, ზურაბ ტუკვაძესთან შეხვედრისას შინაარსობრივი განხილვა არ გამართულა, თუმცა მან გადასცა ორი კომპანიის რეკვიზიტები და სთხოვა, ბაზრის კვლევა სწორედ ამ კომპანიებთან ჩაეტარებინა. მოგვიანებით გორის ჰოსპიტლიდან თავდაცვის სამინისტროს სახელზე გაიგზავნა შესასყიდი ტექნიკის სია, თუმცა მას არ ახლდა ტექნიკური მახასიათებლები.
კონტექსტი და ფონი
საქმე ეხება სახელმწიფო უწყებაში განხორციელებულ შესყიდვებს, რომლებიც სამედიცინო ტექნიკისა და ინვენტარის შეძენას უკავშირდება. მსგავსი პროცესები სახელმწიფო სტრუქტურებში რეგულირდება კანონმდებლობით და გულისხმობს კონკურენტული ტენდერების ჩატარებას, ბაზრის კვლევას და ფინანსური გამჭვირვალობის უზრუნველყოფას.
გამოძიების ვერსიის მიხედვით, აღნიშნული პროცესები შესაძლოა განხორციელებულიყო ისე, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის მნიშვნელოვანი ფინანსური ზიანი დადგა.
ბრალდების თანახმად, საქმე დაკავშირებულია სამედიცინო აპარატურის შესყიდვასთან, რომელიც გორის სამხედრო ჰოსპიტლისთვის იყო განკუთვნილი. ამ პროცესში რამდენიმე კომპანია მონაწილეობდა, ხოლო ტენდერის გადაწყვეტილებები შესაბამისმა კომისიამ მიიღო.
გამოძიების მონაცემებით, საქმე ეხება სახელმწიფო შესყიდვების პროცესს, სადაც ყურადღება გამახვილებულია როგორც გადაწყვეტილებების მიღების პროცედურაზე, ისე ფინანსურ მონაცემებზე.
დეტალები და ფაქტები
ვლადიმერ ღუდუშაურმა სასამართლოში განაცხადა, რომ მას არ ჰქონდა გამოცდილება სამედიცინო ინვენტარის შესყიდვების სფეროში და სწორედ ამიტომ ვერ განსაზღვრა, რომ კომპანიების მიერ შეთავაზებული ფასები შესაძლოა ბაზარზე არსებულ ფასებს აღემატებოდა.
მისი თქმით, თავდაპირველად გორის ჰოსპიტლიდან მიღებული ტექნიკის სიას არ ახლდა ტექნიკური მახასიათებლები, რის გამოც მოითხოვა შესაბამისი მონაცემების დამატება. მოგვიანებით ნაწილობრივი ტექნიკური მახასიათებლები გადაეცა, რის შემდეგაც მან თანამშრომელს – ირაკლი მგალობლიშვილს – დაავალა ბაზრის კვლევის დაწყება და შესყიდვების პროცესის გაგრძელება.
მისივე განცხადებით, ბაზრის კვლევაში მხოლოდ ერთმა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა. შემდეგ შედგა სატენდერო კომისიის სხდომა, რომელმაც ეს კომპანია გამარჯვებულად გამოაცხადა და გაფორმდა ხელშეკრულება.
შემდგომ ეტაპზე გორის ჰოსპიტლმა დამატებითი სამედიცინო ინვენტარის ტექნიკური მახასიათებლები წარადგინა, რის შემდეგაც, ღუდუშაურის თქმით, ზურაბ ტუკვაძემ მას კიდევ ერთი კომპანიის რეკვიზიტები გადასცა. საბოლოოდ, სხვადასხვა შესყიდვაში მონაწილეობა რამდენიმე კომპანიამ მიიღო და გამარჯვებულად სამი კომპანია გამოცხადდა.
ღუდუშაურის განცხადებით, მისი თანამშრომლები არ ფლობდნენ ინფორმაციას მისა და მინისტრს შორის გამართულ კომუნიკაციაზე. მან ასევე აღნიშნა, რომ სამინისტროს სისტემაში სატენდერო კომისია ყოველთვის არ იკრიბებოდა, რაც მისი შეფასებით პრობლემურ პრაქტიკას წარმოადგენდა.
პროკურატურის ინფორმაციით, ბრალდების მიხედვით, 2023 წელს თავდაცვის სამინისტროსთვის განკუთვნილი სამედიცინო აპარატურა რეალურ ღირებულებაზე უფრო მაღალ ფასად იქნა შეძენილი. გამოძიების ვერსიით, აპარატურა, რომლის საბაზრო ღირებულება დაახლოებით 2 606 272 ლარი იყო, სამინისტროსთვის 3 940 000 ლარად იქნა მიწოდებული, რის შედეგადაც სახელმწიფო ბიუჯეტს დაახლოებით 1 333 728 ლარის ზიანი მიადგა.
ასევე აღნიშნულია, რომ ყოფილი თავდაცვის მინისტრის მიმართ წარდგენილი ბრალდების მიხედვით, მას ედავებიან უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციასაც. ბრალდების მასალების თანახმად, 2025 წლის მარტში მან და მისმა მეუღლემ ესპანეთში 544 000 ევროდ უძრავი ქონება შეიძინეს. გამოძიების ვერსიით, ამ ქონების წარმოშობის დაფარვის მიზნით მესამე პირთან გაფორმდა უძრავი ქონების ფიქციური ნასყიდობის ხელშეკრულება.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
სახელმწიფო შესყიდვების პროცესში შესაძლო ფინანსური დარღვევების საქმეები სხვადასხვა ქვეყანაში პერიოდულად ხდება სამართლებრივი განხილვის საგანი. საერთაშორისო პრაქტიკაში მსგავსი საქმეები ხშირად უკავშირდება სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვის გამჭვირვალობასა და კონკურენტული შესყიდვების უზრუნველყოფას.
საერთაშორისო ანტიკორუფციული ინსტიტუტები აღნიშნავენ, რომ სახელმწიფო შესყიდვების სფერო ერთ-ერთ ყველაზე მგრძნობიარე სექტორად ითვლება, რადგან სწორედ ამ პროცესში ხდება საჯარო ფინანსების მნიშვნელოვანი ნაწილის განაწილება.
ამიტომ მრავალ ქვეყანაში მოქმედებს დეტალური სამართლებრივი რეგულაციები, რომლებიც მოითხოვს ტენდერების გამჭვირვალე ჩატარებას, ბაზრის კვლევას და გადაწყვეტილებების საჯარო დოკუმენტირებას.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში სახელმწიფო შესყიდვების სისტემა რეგულირდება შესაბამისი კანონმდებლობით და მიზნად ისახავს ბიუჯეტური სახსრების ეფექტიან და გამჭვირვალე გამოყენებას. მსგავსი საქმეები სასამართლოში განიხილება სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ფარგლებში.
აღნიშნულ საქმეში ბრალდებები წარდგენილია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის რამდენიმე მუხლით, მათ შორის 194-ე მუხლის მესამე ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და 332-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რომლებიც სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებასა და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციას უკავშირდება.
ამ მუხლებით გათვალისწინებული სასჯელი 9-დან 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
რაც შეეხება ვლადიმერ ღუდუშაურსა და გიორგი ხაინდრავას, მათ ბრალი ედებათ დიდი ოდენობით თანხის გაფლანგვაში, ხოლო ვასილ მხეიძეს – გაფლანგვაში დახმარებაში. აღნიშნული ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლით არის წარდგენილი და 7-დან 11 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
საქმის დეტალები და მიმდინარე პროცესის შესახებ ინფორმაცია პერიოდულად ქვეყნდება საინფორმაციო სივრცეში, მათ შორის პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც საზოგადოებას მიეწოდება განახლებული ინფორმაცია მიმდინარე სასამართლო პროცესების შესახებ.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
სასამართლოში მიმდინარე პროცესი ეხება სახელმწიფო უწყებაში განხორციელებულ შესყიდვებსა და შესაძლო ფინანსურ დარღვევებს, რომლებიც სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვას უკავშირდება. პროცესზე წარმოდგენილი ჩვენებები და გამოძიების მასალები ეხება როგორც გადაწყვეტილებების მიღების მექანიზმს, ისე კონკრეტულ ფინანსურ მონაცემებს.
საქმის განხილვა სასამართლოში გრძელდება და საბოლოო სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე იქნება დამოკიდებული. მსგავსი საქმეები, როგორც წესი, მოიცავს როგორც ფინანსურ ანალიზს, ისე სახელმწიფო სტრუქტურებში გადაწყვეტილებების მიღების პროცედურების შეფასებას.
წყაროები
- საქართველოს პროკურატურა. ოფიციალური ინფორმაცია თავდაცვის სამინისტროს შესყიდვებთან დაკავშირებულ საქმეზე.
https://pog.gov.ge - საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი.
https://matsne.gov.ge/document/view/16426 - სასამართლო პროცესზე წარმოდგენილი განცხადებები და საჯარო ინფორმაცია მედიისთვის.
https://www.sheniambebi.ge
