ორშაბათი, მაისი 20, 2024
მთავარიშენი ექიმიკვლევა – თვითმკვლელობის მაჩვენებლები იზრდება, როდესაც ჰაერის ხარისხი იკლებს

კვლევა – თვითმკვლელობის მაჩვენებლები იზრდება, როდესაც ჰაერის ხარისხი იკლებს

ახალმა კვლევამ, რომელიც მოიცავს 1400 ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის სადგურის მონაცემებს მთელს ჩინეთში, აჩვენა, რომ თვითმკვლელობის მაჩვენებელი იზრდება ჰაერის ხარისხის დაქვეითებით. ის ასევე გვიჩვენებს, თუ როგორ დაეხმარა ქვეყნის მასშტაბით, მთავრობის მიერ განხორციელებულმა გეგმამ ჰაერის დაბინძურების შემცირების მიზნით, რამდენიმე წელიწადში ათიათასობით თვითმკვლელობის თავიდან აცილება.

კვლევის თანახმად,როცა ჰაერის ხარისხი უარესდება, სუიციდის შემთხვევები იმატებს. საინტერესოა, რომ სახელმწიფოში ემისიების შესამცირებლად შემოღებული ცვლილებების შედეგად სულ რამდენიმე წელში თვითმკვლელობის მაჩვენებელმაც იკლო.

ჩინეთს აქვს რამდენიმე ყველაზე დაბინძურებული ქალაქი მსოფლიოში, მისი მეტროპოლიები დაფარულია სქელი სმოგით, რომელიც მძიმედ ეკიდება მილიონობით ურბანულ მაცხოვრებელს.

ჩინეთის ზოგიერთი ქალაქი მსოფლიოს მასშტაბით ყველაზე დაბინძურებული ჰაერის მქონე ადგილებს შორისაა, სადაც შენობები სქელ სმოგშია მოქცეული. ამავე დროს, სუიციდის გლობალური შემთხვევების დაახლოებით 16% სწორედ ამ ქვეყანაში ფიქსირდება. ეკონომისტთა ჯგუფმა ეს ორი ასპექტი დააკავშირა და მათ შორის გარკვეული ურთიერთდამოკიდებულება გამოავლინა.

2013 წელს ჩინეთში ჰაერის დაბინძურების პრევენციისა და კონტროლის სამოქმედო გეგმა გააქტიურდა. ის ინდუსტრიული ემისიების შემცირებას, ტრანსპორტის გამონაბოლქვის კონტროლს, გასათბობად ბუნებრივ აირზე გადასვლასა და მზისა და ქარის ენერგიის გამოყენების წახალისებას გულისხმობდა. ამ პერიოდში ქვეყანაში სუიციდის მაჩვენებელმა მნიშვნელოვნად იკლო.

2010-2021 წლებში თვითმკვლელობების ყოველწლიური მაჩვენებელი ყოველ 100 000 ადამიანზე 10.88-დან 5.25-მდე შემცირდა. ამაზე ჰაერის ხარისხის გავლენის გამოსაკვლევად, გუნდმა სხვადასხვა ფაქტორი გააანალიზა.

ჰონკონგის ჩინეთის უნივერსიტეტის ეკონომისტმა პენ ჟანგმა და მისმა კოლეგებმა ისარგებლეს ამ “გასაოცარი” ტენდენციებით, რათა დაენახათ, შეეძლოთ თუ არა ჰაერის დაბინძურების ეფექტის იზოლირება სუიციდის რისკზე სხვა ფაქტორებისგან, რომლებიც დაკავშირებულია თვითმკვლელობასთან.

მათ ყურადღება მეტეოროლოგიურ ფენომენზე გაამახვილეს, რომელსაც თერმული ინვერსია ეწოდება. ამ დროს ჰაერის ზედა შრე მის ქვემოთ მოქცეულ ცივ და დაბინძურებულ აირს ზედაპირთან ახლოს უბიძგებს, რაც რამდენიმე საათს გრძელდება. ქვეყნის მასშტაბით ამას ჰაერში მცირე ზომის ნაწილაკების (PM2.5) ყოველკვირეული საშუალო შემცველობის დაახლოებით 1%-მდე გაზრდა შეუძლია.

„მიუხედავად იმისა, რომ რჩება ბევრი ღია კითხვა ჰაერის ხარისხთან, ფსიქიკურ ჯანმრთელობასა და თვითმკვლელობას შორის კავშირთან დაკავშირებით, ეს ანალიზი აქტუალურობას მატებს მთელ მსოფლიოში დაბინძურების კონტროლის პოლიტიკის მოწოდებებს“, წერს გუნდი.

სხვა კვლევებით დადგინდა, რომ ეს ნაწილაკები შესაძლოა, ტვინში მოხვდეს და სულ რაღაც 24 საათში მისი ქიმია შეცვალოს. შედეგად კი, არაა გამორიცხული, ეს უარეს მენტალურ ჯანმრთელობასა და, პოტენციურად, ემოციების რეგულაციის სირთულეს დაედოს საფუძვლად.

ამ და სხვა მონაცემების საფუძველზე ავტორებმა დაადგინეს, რომ იმ კვირებში, როცა თერმული ემისიები ფიქსირდებოდა, სუიციდის შემთხვევებიც მოულოდნელად იმატებდა. აღნიშნული ეფექტი მხოლოდ 7 დღის განმავლობაში შეინიშნებოდა.

„ეს თვითმკვლელობის ‘დამატებითი’ შემთხვევებია, ანუ ისინი არ დაფიქსირდებოდა, ჰაერის ხარისხი რომ არ გაუარესებულიყო”, – წერია ახალ ნაშრომში.

საბედნიეროდ, ბოლო წლებში ამ მხრივ ჩინეთში სიტუაცია გამოსწორდა. მეცნიერები სუიციდის მაჩვენებლის კლების თითქმის 10%-ს სწორედ ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესებას უკავშირებენ. ეს 2013-17 წლებში 46 000 “გადარჩენილ” სიცოცხლეს ნიშნავს.

რა თქმა უნდა, ამ ორ ფაქტორს შორის პირდაპირი მიზეზშედეგობრივი დამოკიდებულების შესახებ მრავალი კითხვა არსებობს, მაგრამ საკითხის შესასწავლად პირველი ნაბიჯები უკვე გადადგმულია.

წყარო: 

#datashvil  #drpkhakadze  #sheniganatleba #sheniambebi #shenipulsi

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi
მსგავსი სიახლეები
ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

17 May, 2024
საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

16 May, 2024
ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

16 May, 2024
მთავრობა ევროპის ჩემპიონატისთვის ფრენის 3000 ბილეთს დააფინანსებს

მთავრობა ევროპის ჩემპიონატისთვის ფრენის 3000 ბილეთს დააფინანსებს

20 მაისი 2024
როგორი ამინდი იქნება 20-21 მაისს საქართველოში

როგორი ამინდი იქნება 20-21 მაისს საქართველოში

20 მაისი 2024
მიშიკო რამიშვილი: ყოველთვის ხისტად ვმოქმედებ, ჩემი თავის საზიანოდ

მიშიკო რამიშვილი: ყოველთვის ხისტად ვმოქმედებ, ჩემი თავის საზიანოდ

20 მაისი 2024
სამზარეულოს  8 ნივთი, რომელიც თქვენს სახლს კეთილდღეობასა და ფულს მოუტანს

სამზარეულოს 8 ნივთი, რომელიც თქვენს სახლს კეთილდღეობასა და ფულს მოუტანს

მაისი 19, 2024
როგორ ვაქციოთ ბუხარი ინტერიერის ცენტრად? – რამდენიმე საინტერესო რჩევა

როგორ ვაქციოთ ბუხარი ინტერიერის ცენტრად? – რამდენიმე საინტერესო რჩევა

მაისი 19, 2024
✨️ანტიკური მოოქროვილი ანტიკვარი ბირმადან ✨️ განთავსებულია თბილისში, პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეზიდენციაში

✨️ანტიკური მოოქროვილი ანტიკვარი ბირმადან ✨️ განთავსებულია თბილისში, პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეზიდენციაში

მაისი 19, 2024
აიაზ­მა ის­ტო­რი­უ­ლი თრი­ა­ლე­თის უძ­ვე­ლე­სი სო­ფე­ლი

აიაზ­მა ის­ტო­რი­უ­ლი თრი­ა­ლე­თის უძ­ვე­ლე­სი სო­ფე­ლი

მაისი 20, 2024
“სანამ ტურისტული ცენტრი მოეწყობოდა სოფელში არც გზა იყო და არც არავინ დადიოდა. ახლა გამოცოცხლდა ყველაფერი”

“სანამ ტურისტული ცენტრი მოეწყობოდა სოფელში არც გზა იყო და არც არავინ დადიოდა. ახლა გამოცოცხლდა ყველაფერი”

მაისი 20, 2024
პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

მაისი 20, 2024
პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

20 მაისი 2024
რა საიდუმლოებას ინახავს ბერების მიერ აშენებული ახალი ათონი, რომელიც სტალინის საყვარელი ადგილი იყო

რა საიდუმლოებას ინახავს ბერების მიერ აშენებული ახალი ათონი, რომელიც სტალინის საყვარელი ადგილი იყო

18 მაისი 2024
რატომ არის წვიმის წყლის შეგროვება აკრძალული აშშ–სა და კანადაში?

რატომ არის წვიმის წყლის შეგროვება აკრძალული აშშ–სა და კანადაში?

18 მაისი 2024
აიაზ­მა ის­ტო­რი­უ­ლი თრი­ა­ლე­თის უძ­ვე­ლე­სი სო­ფე­ლია

აიაზ­მა ის­ტო­რი­უ­ლი თრი­ა­ლე­თის უძ­ვე­ლე­სი სო­ფე­ლია

მაისი 20, 2024
გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

მაისი 16, 2024
მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მაისი 16, 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 18, 2024
ზოდიაქოს რომელ ნიშნებს ელით ბედნიერება და ვინ უნდა ელოდოს პრობლემებს

ზოდიაქოს რომელ ნიშნებს ელით ბედნიერება და ვინ უნდა ელოდოს პრობლემებს

მაისი 20, 2024
რომელი 6 საკვები აგიმაღლებთ განწყობს

რომელი 6 საკვები აგიმაღლებთ განწყობს

მაისი 19, 2024
რა სასარგებლო თვისებებით გამოირჩევა ლეღვი

რა სასარგებლო თვისებებით გამოირჩევა ლეღვი

მაისი 19, 2024
მოამზადეთ ალუბლის ტარტი დარიჩინით

მოამზადეთ ალუბლის ტარტი დარიჩინით

მაისი 18, 2024
პროდუქტები, რომლებიც ყველაზე მარტივად აფუჭებს კბილის ემალს

პროდუქტები, რომლებიც ყველაზე მარტივად აფუჭებს კბილის ემალს

მაისი 20, 2024
რა იწვევს თმის ცვენას გაზაფხულზე

რა იწვევს თმის ცვენას გაზაფხულზე

მაისი 19, 2024
16 შემთხვევა, როცა ჰოლივუდის მსახიობებმა მერილინ მონრო განასახიერეს

16 შემთხვევა, როცა ჰოლივუდის მსახიობებმა მერილინ მონრო განასახიერეს

მაისი 19, 2024
ქართული ღვინის მწარმოებელი ცხრა კომპანია ჩინეთის საერთაშორისო გამოფენაში მონაწილეობდა

ქართული ღვინის მწარმოებელი ცხრა კომპანია ჩინეთის საერთაშორისო გამოფენაში მონაწილეობდა

20 მაისი 2024
როგორ და სად შეგვიძლია გამოვიყენოთ ტურისტული ვიზები

როგორ და სად შეგვიძლია გამოვიყენოთ ტურისტული ვიზები

19 მაისი 2024
ᲐᲣᲪᲘᲚᲔᲑᲚᲐᲓ ᲛᲝᲡᲐᲜᲐᲮᲣᲚᲔᲑᲔᲚᲘ ᲦᲘᲠᲡᲨᲔᲡᲐᲜᲘᲨᲜᲐᲝᲑᲔᲑᲘ ᲣᲜᲒᲠᲔᲗᲨᲘ

ᲐᲣᲪᲘᲚᲔᲑᲚᲐᲓ ᲛᲝᲡᲐᲜᲐᲮᲣᲚᲔᲑᲔᲚᲘ ᲦᲘᲠᲡᲨᲔᲡᲐᲜᲘᲨᲜᲐᲝᲑᲔᲑᲘ ᲣᲜᲒᲠᲔᲗᲨᲘ

19 მაისი 2024
ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

მაისი 17, 2024
თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

მაისი 17, 2024
თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

მაისი 16, 2024
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები

Verified by MonsterInsights