თირ­კმლე­ბი­სა და სა­შარ­დე გზე­ბის ბი­ო­ლო­გია

0
119

თირ­კმლე­ბი­სა და სა­შარ­დე გზე­ბის ბი­ო­ლო­გია

ადა­მი­ანს ორი თირ­კმე­ლი აქვს.

სა­შარ­დე გზე­ბის და­ნარ­ჩე­ნი ნა­წი­ლე­ბი­ა: ორი შარ­დსაწ­ვე­თი (ი­სი­ნი თი­თო­ე­ულ თირ­კმელს აკავ­ში­რებს შარ­დის ბუშ­ტთან), შარ­დის ბუშ­ტი და შარ­დსა­დე­ნი (მი­ლი, რო­მე­ლიც შარ­დის ბუშ­ტი­დან სხე­უ­ლის გა­რეთ მი­ე­მარ­თე­ბა). თი­თო­ე­უ­ლი თირ­კმე­ლი მუდ­მი­ვად წარ­მოქ­მნის შარდს, რო­მე­ლიც შარ­დსაწ­ვე­თე­ბის გავ­ლით შარ­დის ბუშ­ტში და­ბა­ლი წნე­ვით ჩა­ე­დი­ნე­ბა. შემ­დეგ შარ­დი შარ­დსა­დე­ნის გავ­ლით გა­მო­დის სხე­უ­ლი­დან, მა­მა­კა­ცებ­ში პე­ნი­სით, ხო­ლო ქა­ლებ­ში – ვულ­ვის სი­ახ­ლო­ვეს. შარ­დში ნორ­მა­ში, რო­გორც წე­სი, არ არის ბაქ­ტე­რი­ე­ბი და სხვა პა­თო­ლო­გი­უ­რი მიკ­რო­ორ­გა­ნიზ­მე­ბი.

თირ­კმლე­ბი
თირ­კმლე­ბი ლო­ბი­ოს მარ­ცვლის ფორ­მის ორ­­­გა­­ნო­ე­ბი­ა, რო­მელ­თა სიგ­რძე და­ახ­ლო­ე­ბით 12 სა­ნ­­ტი­მეტ­რი­ა. ისი­ნი ხერ­ხემ­ლის აქეთ­-ი­ქით, სა­ჭ­­­­­მლის მომ­ნე­ლე­ბე­ლი ორ­გა­ნო­ე­ბის შემ­ცვე­ლი მუც­­­ლის ღრუს უკა­ნაა გან­თავ­სე­ბუ­ლი. თი­თო­ე­უ­ლი მათ­გა­ნი სისხლს აორ­ტის ტო­ტე­ბი­დან – თირ­კმლე­ბის არ­ტე­რი­ე­ბი­დან იღებს. სის­ხლი მათ­გან უფ­რო და უფ­რო მცი­რე არ­ტე­რი­ებ­ში მი­ე­დი­ნე­ბა, რო­მელ­თა­გან ყვე­ლა­ზე მცი­რე ზო­მი­სას არ­ტე­რი­ო­ლე­ბი ეწო­დე­ბა. არ­ტე­რი­ო­ლე­ბი­დან სის­ხლი გლო­მე­რუ­ლებ­ში, ანუ გორ­გლებ­ში გა­და­დის, სა­დაც უმ­ცი­რე­სი სის­ხლძარ­ღვე­ბის – კა­პი­ლა­რე­ბის ქსე­ლია გან­თავ­სე­ბუ­ლი. გლო­მე­რუ­ლე­ბი­დან სის­ხლი არ­ტე­რი­ო­ლე­ბით გა­მო­დის და პა­ტა­რა ვე­ნებ­ში გა­და­ე­დი­ნე­ბა, რომ­ლე­ბიც ერ­თი­ან­დე­ბა და წარ­მოქ­მნის თირ­კმლის ვე­ნას, რო­მელ­საც ამ ორ­გა­ნო­დან სის­ხლი გა­აქვს.
ნეფ­რო­ნი თირ­კმლის უმ­ცი­რე­სი, მიკ­როს­კო­პი­უ­ლი ერ­­თე­­უ­ლი­ა, რო­მე­ლიც ფილ­ტრავს სისხლს და წარ­მოქ­მნის შარდს. თი­თო­ე­ულ თირ­კმელ­ში და­ახ­ლო­ე­ბით ერ­თი მი­ლი­ო­ნი ნეფ­რო­ნი­ა. ისი­ნი შედ­გე­ბა გლო­მე­რუ­ლის, მი­ლა­კი­სა და შემ­კრე­ბი სა­დინა­რის­გან. გლო­მე­რუ­ლას, ანუ გორ­გალს, გარს აკ­რავს თხე­ლი, თა­სის ფორ­მის ბო­უ­მე­ნის კაფ­სუ­ლა. კაფ­სუ­ლის შიგ­ნით არ­სე­ბუ­ლი ბო­უ­მე­ნის სივ­რცი­დან გა­ფილ­ტრუ­ლი სითხე (შარ­დი) მი­ლა­კით გა­ე­დი­ნე­ბა. ნეფ­რო­ნის მე­სა­მე ნა­წი­ლი შემ­კრე­ბი სა­დი­ნა­რი­ა, რო­მელ­შიც შარ­დი რამ­დე­ნი­მე მი­ლა­კი­დან გროვ­დე­ბა. თი­თო­ე­უ­ლი მი­ლა­კი, თა­ვის მხრივ, სა­მი ერ­თმა­ნეთ­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი ნა­წი­ლის­გან შედ­გე­ბა: პროქ­სი­მა­ლუ­რი კლაკ­ნი­ლი მი­ლა­კი, ჰენ­ლეს მარ­ყუ­ჟი და დის­ტა­ლუ­რი კლაკ­ნი­ლი მი­ლა­კი.
თირ­კმელ­ში ორი ნა­წი­ლი გა­მო­ი­ყო­ფა: გა­რე­თა (ქერ­ქო­ვა­ნი) ნა­წი­ლი და შიგ­ნი­თა (ტვი­ნო­ვა­ნი) ნა­წი­ლი. ყვე­ლა გლო­მე­რუ­ლა გა­რე­თა ნა­წილ­შია მო­თავ­სე­ბუ­ლი, მი­ლა­კე­ბი კი – რო­გორც ქერ­ქო­ვან, ისე ტვი­ნო­ვან ნა­წი­ლებ­ში. ათა­სო­ბით ნეფ­რო­ნის შემ­კრე­ბი სა­დინ­არი­დან შარ­დი თირ­კმლე­ბის ფი­ა­ლებ­ში ჩა­ე­დი­ნე­ბა. თი­თო­ე­ულ თირ­კმელ­ში რამ­დე­ნი­მე ფი­ა­ლა­ა, რომ­ლე­ბიც ცენ­ტრა­ლურ სივ­რცეს – თირ­კმლე­ბის მენჯს უკავ­შირ­დე­ბა. მენ­ჯი­დან შარ­დი შარ­დსაწ­ვეთ­ში გა­და­დის.

ფრჩხილ­-კვი­რის­ტა­ვის სინ­დრო­მი

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi

დატოვე პასუხი

გთხოვთ, მიუთითოთ თქვენი კომენტარი!
გთხოვთ, შეიყვანოთ თქვენი სახელი აქ