იოდდეფიციტი

0
21

იოდდეფიციტი  – გავრცელებული დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია ადამიანის ორგანიზმში იოდის უკმარისობასთან. აღნიშნული პრობლმა თავისთავად წარმოადგენს უამრავი სხვა დაავადების განვითარების მიზეზს, რომლებიც უარყოფითად მოქმედებენ ადამიანის ჯანმრთელობაზე.
იოდდეფიციტს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც «დაავადება-პროვოკატორს». მისი განთვითარების დროს ყველაზე ხშირად აღინიშნება ფარისებრი ჯირკვლის გადიდება, როგორც ბავშვებში, ისე ზრდასრულებში. 
 
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
·         საკვებთან ერთად საკმარისი იოდის მიღების შეუძლებლობა;
·         ე.წ. «იოდდეფიციტურ რეგიონებში» ცხოვრება – საქართველოში ასეთი რეგიონებია:  მთათუშეთი, სვანეთი, მაღალმთიანი აჭარა, ზემო იმერეთი და კახეთის მთიანეთი;
·         გაზრდილი გონებრივი დატვირთვა;
·         ფეხმძიმობის და ძუძუთი კვების პერიოდი;
·         მძიმე ვირუსული ინფექციები;
·         ბაქტერიული ინფექციები;
·         ნაწლავის დისბაქტერიოზი;
·         ანტიბიოტიკების უკუჩვენება;
·         მოწევა;
·         კრიტიკული ასაკი;
·         ორალური კონტრაცეპტივების მიღება;
·         რადიოაქტიური დასხივება;
·         სისხლის პლაზმაში გოიტროგენებისა და სტრუმოგენების შემცველობის გაზრდა. 
 
სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია:
·         ფარისებრი ჯირკვლის ზომის გაზრდა;
·         ორგანიზმის მოთენთილობის გაზრდა;
·         ნევროზულობა, ცხოვრებისადმი ინტერესის დაკარგვა;
·         გაღიზიანება, შენელებული ქმედება, მოდუნება;
·         ანემია;
·         თმისა და ფრჩხილების მტვრევადობა;
·         კანის სიმშრალე, მოყვითალო შეფერილობა;
·         ცუდი მადა;
·         შეშუპება;
·         კანკალი;
·         ჭარბი წონა;
·         ოფლიანობა;
·         მამკაცებში ერექციის დარღვევა;
·         მეხსიერების გაუარესება.
 
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის ექიმი-ენდოკრინოლოგი ატარებს:
·         ე.წ. «კანის სინჯს»;
·         სისხლის საერთო ანალიზს;
·         შარდის საერთო ანალიზს;
·         ფარისებრი ჯირკვლის ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
·         სისხლის ანალიზს ჰორმონებზე.
იმ დაავადებების გასაკონტროლებლად, რომელთა გამო განვითარდა იოდდეფიციტი, საჭიროა სხვა ვიწრო სპეციალობის ექიმების კონსულტაციაც.
 
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
·         იოდის შემცველი სამეიცინო პრეპარატების მიღებას;
·         კვების კოერქციას;
·         სანატორიულ მკურნალობას;
·         იმ დაავადებების განკურნებას, რომლებმაც გამოიწვიეს იოდდეფიციტი ადამიანის ორგანიზმში;
·         ტირეოდიული ჰორმონებით თერაპიას. 
 
საშიშროება
დაავადებისას შესაძლოა განვითარდეს:
·         ხუთვა;
·         გონებრივი აშლილობა;
·         ენდემური ჩიყვი;
·         სარძევე ჯირკვლების დაავადებები;
·         ფეხმძიმე ქალებში ნაყოფის პათოლოგიები;
·         ჰიპოთერეოზი;
·         ტირეოტოქსიკური ადენომა.
თანადროული და კომპლექსური მკურნალობისას შედეგები დადებითია.
 
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
·         ფიზიოლოგიურ დოზებში კალიუმიანი პრეპარატების მიღება  , განსაკუთრებით იმ პერიოდში, როცა არსებობს ამის მწვავე აუცილებლობა;
·         სასურველია იოდიანი მარილის გამოყენება;
·         საჭიროა კურორტებზე დასვენება, მათ შორის ზღვაზე.
სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფებში იოდის ოპტიმალური გამოყენების დოზა ასე გამოიყურება:
·         მეძუძური ბავშვები – 50 მკგ დღე-ღამეში;
·         2-დან 6 წლამდე ბავშვები – 90 მკგ დღე-ღამეში;
·         დაწყებითი კლასების მოსწავლეები –120 მკგ დღე-ღამეში;
·         მოზარდები და ზრდასრულები – 150 მკგ დღე-ღამეში;
·         ფეხმძიმე და მეძუძური დედები – 200 მკგ დღე-ღამეში.

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi

დატოვე პასუხი

გთხოვთ, მიუთითოთ თქვენი კომენტარი!
გთხოვთ, შეიყვანოთ თქვენი სახელი აქ